"राव जोधा": अवतरणों में अंतर

9,147 बाइट्स हटाए गए ,  1 वर्ष पहले
छो
2401:4900:16A6:D188:2:2:B8DB:518C (Talk) के संपादनों को हटाकर रोहित साव27 के आखिरी अवतरण को पूर्ववत किया
(https://linksharing.samsungcloud.com/j6EGVDy2yXFa)
टैग: Reverted यथादृश्य संपादिका मोबाइल संपादन मोबाइल वेब संपादन
छो (2401:4900:16A6:D188:2:2:B8DB:518C (Talk) के संपादनों को हटाकर रोहित साव27 के आखिरी अवतरण को पूर्ववत किया)
टैग: वापस लिया
M.7062916662
 
== टिप्पणी ==
 
 
વાઘવાણી
 
(2)
ગોપીઓ મથુરા મહી વેચવા જતી હોય છે તે વખતે કૃષ્ણ ગોપીઓનો મારગ રોકી દાણ માગે છે તે આ કાવ્યનુ હાર્દ છે.
" મથુરાનો મારગ મેલ રે મોહન અલબેલા
તારે મારગ હેડયો જા રે છેલ છોગાળા
મારા મહી ના ફુટશે માટ રે મોહન અલબેલા
મારી સાસુડી જોશે વાટ રે છેલ છોગાળા
મારા માંથાની લટ છુટશે રે મોહન અલબેલા
મારો નવસરો હાર તૂટશે રે છેલ છોગાળા
કપરુ છે કંસનુ રાજ રે મોહન અલવેલા
સામળીયા જાસે મારી લાજ રે છેલ છોગાળા
પાતળિયા પ્રાણજીવન રે મોહન અલબેલા
રઘુવીર સાંમીના શ્યામ રે છેલ છોગાળા."
 
(3)
આવી વાત ગોપિઓએ કરી એટલે કૃષ્ણ સામો જવાબ આપતાં કહે છે...
" અલબેલી અબળા નાર રે દાણ મુ તો નહી મેલું
જા કંસને કર પોકાર રે પાલવ નહી છોડું
તારો કંસ હુ કરશે મ્હને દાણ મુ તો નહી મેલું
ફોડુ માટ ને તોડુ હાર રે પાલવ નહી છોડું
મહી મિસરિ ખાશુ સાથ રે દાણ મુ નહી મેલું
વા'રે લાવજે તેડી તુજ નાથ પાલવ નહી છોડું
શૂરી પૂરી ઓ સુંદર નાર રે દાણ મુ નહી મેલું
તુને વઢવાડ કરવા પર પરેમ રે પાલવ નહી છોડું
ગોપી જાઓ દઈ ને દાણ રે દાણ નહી મેલું
રઘુવીર ના સાંમી શ્યામ રે પાલવ નહી છોડું."
વાઘવાણી ના કેટલાક કાવ્યો પછી રજુ કરીશ.
તખતસિંહ ઇ.સ.1841 માં એહમદનગરના રાજા બન્યા એટલે કવિ રઘુવીરસિંહને પોતાની પાસે બોલાવી લીધા.કવિ એહમદનગર રહેવા લાગ્યા.
જોધપુરના મહારાજા માનસિંહનુ ઇ.સ.1843માં અવસાન થતાં મહારાણીએ તખતસિંહને દત્તક લીધા,એટલે તા.4/9/1943ના રોજ તખતસિંહ જોધપુરના મહારાજા બન્યા.
જોધપુરના મહારાજા બનતાં ની સાથે જ કવિ રઘુવીરસિંહને જોધપુર આવવાનું આમંત્રણ આપ્યુ પણ કવિ ત્યાં ગયા નહી.તખતસિંહ અવાર નવાર આગ્રહ કરતા હતા પણ કવિ જતા ન હતા
ઇ.સ.1845માં તખતસિંહે તેડવા માટે ખાસ માણસો મોકલ્યા એટલે ના છુટકે કવિ રઘુવીરસિંહ જોધપુર ગયા.તેમની સાથે તેમની પત્ની અને પુત્ર વૃજલાલ જોધપુર ગયા તેમના મોટા પુત્ર કવિ ત્રિકમસિંહ વિજાપુરમાં જ રહ્યા.પિતા-પુત્ર વચ્ચે અણબનાવ હોવાનુ જણાઇ આવે છે જેની ચર્ચા પછી કરીશુ.
મહારાજા તખતસિંહને કવિ રઘુવીરસિંહ ઉપર કુદરતી અનન્ય ભાવ હતો મોટાભાગનો સમય તેઓ સાથે જ વિતાવતા હતા.રાત્રીના સમયે ઉંઘવા જાય એટલો સમય અળગા રહેતા,બાકી તો દરબારમાં,સોગઠે રમવામાં કે આખેટ ખેલવામાં હારે ને હારે જ રહેતા.
ઇ.સ.1849મા તખતસિંહે આખા જોધપુર રાજની કોઠારની ચાવીઓ રઘુવીરસિંહને સાંપી દીધી.સમગ્ર રાજ ઉપર તેમનુ આધિપત્ય થઈ ગયુ.
આજથી લગભગ 170 વર્ષ પહેલાંની વાત છે ઇ.સ.1852 માં એક દિવસ મહારાજા તખતસિંહ અને કવિ રઘુવીરસિંહ આખેટ ખેલવા ગયા હતા,તે દરમિયાન કવિએ એવુ પરાક્રમ બતાવ્યુ કે મહારાજા અત્યંત ખુશ થયા અને કવિ ઉપર ઓવારી ગયા.( રઘુવીરસિંહની મર્દાનગી અને દાતારીના કેટલાક કિસ્સા છે જે કોઈ વખત રજુ કરીશ.)
બીજા દિવસે ભર દરબારમાં ગઈ કાલે બનેલ બનાવ કહી બતાવ્યો અને રઘુવીરસિંહના વખાણ કરતાં કહ્યુ, " આ તો મારો વાઘ કવિ છે " આ સાંભળી દરબારીઓ ," વાહ વાઘ,વાહ " પોકારી ઉઠ્યા,અને તે દિવસથી કવિ વાઘસિંહ તરીકે ઓળખાવવા લાગ્યા.વળી મહારાજાએ " રાવ " ની ઉપાધી આપી.પોતાના રાજકવિ સ્થાપ્યા,અને લાખ પસાવ,બે ગામ,સોનુ,હાથી,પાલખી,નગારું નિસાન,છડી મહોર અને રજપુત સરદારોમાં પહેલી બેઠકની નવાજેશ કરી આમ સમગ્ર રાજવૈભવ આપ્યો.આનો તાંબાપત્ર ઉપર લેખ કરી આપ્યો.આ લેખ રાજસ્થાની ભાષામાં જે ગુજરાતીમાં અહી લખુ છુ.
તાંબાપત્રી નકલ સહી
" સિઘશ્રી રાજરાજેશ્વર મહારાજાધિરાજ મહારાજ શ્રી તખ્તસિંહજી મહરાજ કુમાર શ્રી જસવંતસિંહજી વચનાયતા તથા કવિરાજ રાવ વાઘસિંગ ગેમરસિંગ જસકરણ રાનેગઢ,જોધપુર રો ગૉવ બુકડીયો- તકે હવેલી રેખ,3000 તીન હજારી નેયર પરગણે સોજતરો ગાવસિયાટ રેખ 5000 જુમલે રેખ 8000 અખરે આઠ હજારી સમ્ત 1908 રાસાખ ઉનાલુ થા.સાસગ તાંબાપત્ર દીયો હૈ.સો ઇઠારી આલ ઓલાદ પાયા કરસીને દરબાર ને દવા દેસી.સં.1908 રા વૈસાક વદ 14 મુકામ પાય તખતગઢ,જોધપુર."
હાથી રાજમાં ઘણા હોય.તે હાથી ઉપર મહારાજા સવારી કરતા હોય,કોઈ હાથી ઉપર સેનાપતિ પણ સવારી કરે,યુધ્ધમાં યોધ્ધા પણ હાથી ઉપર સવારી કરે પણ નિસાન ડંકા ફકત મહારાજાને જ હોય અન્યને નહી પણ અહી કવિને નિસાન ડંકાની નવાજેશ કરી એટલે મહારાજા સમાન માન આપ્યુ.
( ક્રમશ:)
 
* [[दशरथ शर्मा]] (1970). ''राजपूत इतिहास और संस्कृति पर एक व्याख्यान'', दिल्ली:मोतीलाल बनारसीदास.
* [https://web.archive.org/web/20020808171139/http://www.uq.net.au/~zzhsoszy/ips/j/jodhpur.html सोर्स फ़ॉर प्रोजेनी']
* [https://web.archive.org/web/20070630061244/http://www.uq.net.au/~zzhsoszy/ips/j/jiliya.html सोर्स फ़ॉर प्रोजेनी]
== बाहरी कड़ियाँ ==
 
== https://linksharing.samsungcloud.com/j6EGVDy2yXFa ==
* [https://web.archive.org/web/20071220030920/http://www.4dw.net/royalark/India/jodhpur3.htm History of the Dynasty]